Co to jest „komfortka”?
Komfortka to pomieszczenie wyposażone w przewijak / leżankę, która może zmieścić i udźwignąć osobę dorosłą. Komfortką nazywany jest także sam przewijak / leżanka (stąd często określenia „pomieszczenie z komfortką” lub „pomieszczenie z przewijakiem dla osób dorosłych”).
W jakich budynkach komfortka jest obowiązkowa?
Od 1 kwietnia 2024 – zgodnie z aktualnym Rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2023 poz. 2442) pomieszczenia dostosowane i przeznaczone do przewijania dorosłych osób ze szczególnymi potrzebami należy wydzielać:
W budynkach przeznaczonych na potrzeby administracji publicznej o powierzchni użytkowej powyżej 2000 m2,
W budynkach przeznaczonych na potrzeby kultury, sportu, handlu, usług lub obsługi pasażerów w transporcie kolejowym, drogowym lub lotniczym o powierzchni użytkowej powyżej 10 000 m2,
Na stacjach paliw o powierzchni użytkowej powyżej 300 m2, zlokalizowanych przy autostradzie lub drodze ekspresowej,
W budynkach przeznaczonych na potrzeby opieki zdrowotnej (niezależnie od ich powierzchni użytkowej).
Nazwa „komfortka”
Nazwa „komfortka” jako tłumaczenie angielskiego „changing places” została wybrana w konkursie spośród 1501 zgłoszeń. Wyboru dokonywała komisja, której przewodniczył Michał Rusinek, a w jej skład wchodzili przedstawiciele / przedstawicielki Koalicji „Przewijamy Polskę”, ambasadorzy / ambasadorki tej akcji oraz przedstawiciele / przedstawicielki Fundacji Integracja.
Pomieszczenie z komfortką – jak je zaprojektować?
Pomieszczenie:
Zlokalizowane w odległości nie większej niż 20 m od wejścia do budynku, na tej samej kondygnacji, co wejście do budynku,
Minimalna powierzchnia użytkowa pomieszczenia: 12 m2, minimalna szerokość 3 m.
W pomieszczeniu musi być zapewniona przestrzeń manewrowa – min. 1,5 x 1,5 m.
Dopuszczalne jest połączenie pomieszczenia z przewijakiem / komfortką i toalety dla osób z niepełnosprawnościami, pod warunkiem spełnienia wszystkich wymagań Rozporządzenia, czyli: lokalizacji, minimalnej powierzchni użytkowej i wyposażenia.
Wyposażenie:
Umożliwiające przewinięcie dorosłej osoby ze szczególnymi potrzebami w pozycji leżącej (czyli przewijak dla osób dorosłych / leżanka / komfortka),
umywalka
Zalecenia:
Pomieszczenie powinno zostać oznaczone za pomocą czytelnej infografiki (piktogramu) i opisu brajlowskiego, informujących o jego przeznaczeniu (i o tym, czy jest to komfortka czy i komfortka i toaleta naraz). Informacja dotykowa powinna być zlokalizowana po stronie otwierania drzwi, na wysokości ok. 15-30 cm powyżej klamki. *
Wymagania wg Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2023 poz. 2442):
Na podstawie dokumentu „Standardy dostępności architektonicznej dla Miasta Stołecznego Warszawy”
Przejdź na stronę zawierającą Standardy dostępności dla Miasta Stołecznego Warszawy.
Materiały wykończeniowe:
Wyposażenie:
Wymiary przewijaka (komfortki / leżanki) powinny być nie mniejsze niż: 0,6 m szerokości i 1,6 m długości a zalecane są wymiary 0,8-1,0 m szerokości i 1,8-2,0 m długości.
Minimalne wytrzymywane przez komfortkę / przewijak obciążenie to 100 kg, a obciążenie optymalnie 130–200 kg.
Wysokość płyty / leża przewijaka powinna być regulowana w przedziale 0,4-1,0 m powyżej poziomu posadzki, konieczne jest też zapewnienie dostępu do przewijaka przynajmniej od strony jednego dłuższego i jednego krótszego boku.
Siła potrzebna do rozkładania i regulacji wysokości przewijaka nie może przekraczać 25 N, przy czym możliwe jest zastosowanie systemów elektrycznych, obsługiwanych za pomocą pilota.
W pomieszczeniu, w którym znajduje się przewijak / komfortka należy umieścić:
• umywalkę i miskę ustępową,
• duży kosz na śmieci,
• podnośnik (sufitowego lub wolnostojącego) o udźwigu min. 150 kg, przeznaczony do transportu osoby na leżankę i ułatwiającego przesiadanie się z wózka na poszczególne sprzęty.
Drzwi do pomieszczenia:
Drzwi powinny mieć szerokość co najmniej 90 cm.
Należy stosować drzwi bez progów lub o progu o wysokości nieprzekraczającej 0,5 cm, bez siłowników lub z siłownikami zapewniającymi możliwość otwarcia przy użyciu niewielkiej siły (ciężkie drzwi mogą uniemożliwiać samodzielne otwarcie ich przez użytkowników).
Siła potrzebna do otwarcia drzwi:
• w przypadku drzwi otwieranych ręcznie – maksymalnie 25 N,
• w przypadku drzwi obsługiwanych za pomocą urządzeń sterujących – maksymalnie 15 N.
Zalecane jest stosowanie mechanizmów zamykania drzwi od wewnątrz w postaci:
• albo dużych, wygodnych uchwytów / klamek (możliwych do obsłużenia jedną ręką, bez konieczności wykonywania precyzyjnych czynności manipulacyjnych, przekręcania i ściskania),
• albo zamków, które blokują się automatycznie po wejściu użytkownika do toalety, umożliwiając otwarcie jej od wewnątrz.
Cała powierzchnia drzwi powinna być w kolorze kontrastującym z kolorem ściany a jeśli nie jest, należy oznaczyć framugi kolorem kontrastującym z kolorem ściany.
Podłogi
Podłoga w pomieszczeniu powinna być wykonana z materiału o podwyższonej odporności na ścieranie – nie powodującego jednocześnie hamowania kół wózka – i o właściwościach antypoślizgowych. Podłoga nawet zamoczona nie może powodować niebezpieczeństwa dla użytkowników.
Podłogi należy wykonywać w sposób uniemożliwiający zbieranie się na nich wody.
Wszystkie powierzchnie powinny mieć jednolitą barwę (bez wzorów) lub ewentualnie o wzorach o kontraście kolorystycznym nieprzekraczającym LRV=20,
Konieczne jest skontrastowanie ścian i podłóg na poziomie nie mniejszym niż LRV=30, a jeśli jest to niemożliwe – stosowanie listew przypodłogowych lub cokołów w kontrastowym kolorze.
Wszystkie odpływy wody z poziomu posadzki oraz kratki podłogowe muszą być wykonane w sposób nieograniczający manewrowania wózkiem; należy je umieszczać poza przestrzenią manewrową wózka.
Ściany i materiały wykończeniowe elementów wyposażenia:
Konieczne jest stosowanie powierzchni matowych, niepowodujących zjawiska olśnienia oraz ograniczanie użycia luster (poza koniecznym) i powierzchni połyskliwych, które mogą powodować zjawisko olśnienia lub być nieprzyjemne w odbiorze dla osób o większej wrażliwości sensorycznej.
Wszystkie blaty muszą mieć zaokrąglone lub sfazowane krawędzie i narożniki (w celu minimalizacji ryzyka skaleczenia lub potłuczenia użytkowników).
Akcja „Przewijamy Polskę”
5 maja 2021 roku, w Dniu Walki z Dyskryminacją Osób z Niepełnosprawnością i Dniu Godności Osób z Niepełnosprawnością Intelektualną, 5 organizacji pozarządowych postanowiło rozpocząć Akcję Społeczną pod hasłem „Przewijamy Polskę”, zawiązując w Warszawie Ogólnopolska Koalicja.
W jej Koalicji „Przewijamy Polskę” weszły:
Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci i Dorosłych z Mózgowym Porażeniem Dziecięcym „Żurawinka” z Poznania, Fundacja NieOdkładalni z Gliwic, Fundacja „Mali siłacze” z Krakowa, Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki i Fundacja Integracja.
Baza adresowa dostępnych komfortek
Celem działania Koalicji jest stworzenie w całej Polsce sieci tzw. komfortek / przewijaków dla osób dorosłych.
Projektancie/ projektantko! Potrzebujesz pomocy przy projektowaniu komfortki?
Fundacja Polska Bez Barier chętnie podzieli się wiedzą i praktycznymi informacjami, które pozwolą Ci lepiej zrozumieć potrzeby osób z niepełnosprawnościami.
Skorzystaj z naszego doświadczenia przy projektowaniu i wykonywaniu komfortek.
Napisz do nas:
fundacja@polskabezbarier.org
lub zadzwoń: 793 147 001